Bu yazıda bir hapis cezasının ne kadarının cezaevinde geçirileceğini, yani halk arasındaki adıyla “yatar” süresinin nasıl hesaplandığını 2026 mevzuatına göre anlatıyoruz. İnfaz, sözlükte “yerine getirme” anlamına gelir; ceza hukukunda ise mahkemece verilip kesinleşen ceza ve güvenlik tedbirlerinin uygulanmasını ifade eder. İnfaz veya yatar hesabı denildiğinde, verilen hapis cezasının hangi kısmının cezaevinde, hangi kısmının denetimli serbestlik ya da koşullu salıverilme ile dışarıda geçeceği hesaplanır. Bu sürelerde 14.04.2020 tarihinde kabul edilen 7242 sayılı kanunla önemli değişiklikler yapılmıştır.
Ağırlaştırılmış Müebbet Hapis Cezasının Yatarı Ne Kadardır?
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası kural olarak hükümlünün hayatı boyunca sürer. Bununla birlikte bu cezaya mahkûm olan kişi, otuz yılını infaz kurumunda iyi hâlli olarak geçirirse koşullu salıverilmeden yararlanabilir.
Müebbet Hapis Cezasının Yatarı Ne Kadardır?
Müebbet hapis cezası da esasen ömür boyu süren bir cezadır. Ancak müebbet hapis cezasına mahkûm olan kişi, yirmi dört yılını infaz kurumunda geçirdiğinde koşullu salıverilmeden yararlanabilir.
Süreli Hapis Cezalarının Yatarı Ne Kadardır?
Süreli hapis cezası, kanunda aksi belirtilmedikçe 1 aydan az, 20 yıldan fazla olamayan hapis cezasıdır. Süreli hapis cezasına mahkûm olanlar kural olarak cezalarının yarısını infaz kurumunda geçirdiklerinde koşullu salıverilmeden yararlanır. Ancak bazı suçlarda bu oran üçte ikidir. Türk Ceza Kanunu’ndaki şu suçlardan mahkûm olanlar, cezalarının üçte ikisini infaz kurumunda geçirmeden koşullu salıverilemez: a)
Kasten öldürme suçları (madde 81, 82 ve 83), b) Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (madde 87, fıkra iki, bent d), c) İşkence (madde 94 ve 95) ve
eziyet (madde 96), d)
Cinsel saldırı (madde 102, ikinci fıkra hariç), reşit olmayanla cinsel ilişki (madde 104, ikinci ve üçüncü fıkra hariç) ve cinsel taciz (madde 105), e) Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan (madde 102, 103, 104 ve 105) mahkûm olan çocuklar, f) Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar (madde 132, 133, 134, 135, 136, 137 ve 138), g)
Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (madde 188) suçundan mahkûm olan çocuklar, h) Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk (madde 326 ilâ 339). Ayrıca örgüt kurma, yönetme veya örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlardan mahkûm olan çocuklar ve 1/1/1983 tarihli, 2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu kapsamındaki suçlardan mahkûm olanlar için de koşullu salıverilme oranı üçte ikidir.
Birden Fazla Cezada Koşullu Salıverilme İçin Cezaevinde Geçirilmesi Gereken Süreler
Birden fazla cezaya mahkûmiyet hâlinde koşullu salıverilme için infaz kurumunda geçirilmesi gereken süreler şöyledir: a) Birden fazla ağırlaştırılmış müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet ile müebbet hapis cezasında otuz altı yıl, b) Birden fazla müebbet hapis cezasında otuz yıl, c) Bir ağırlaştırılmış müebbet ile süreli hapis cezasında en fazla otuz altı yıl, d) Bir müebbet ile süreli hapis cezasında en fazla otuz yıl, e) Birden fazla süreli hapis cezasında en fazla yirmi sekiz yıl. f) Örgüt kurma, yönetme veya örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlardan mahkûmiyette ise ağırlaştırılmış müebbet için otuz altı yıl, müebbet için otuz yıl, süreli hapis cezası için cezanın üçte ikisi infaz kurumunda geçirildiğinde koşullu salıverilme mümkün olur.
Denetimli Serbestlik Nedir?
Denetimli serbestlik, hükümlünün koşullu salıverilme tarihinden belirli bir süre önce, cezasının kalanını denetim altında dışarıda geçirmek üzere tahliye edilmesidir. Amaç, kişinin toplumla bağını koparmadan cezasını tamamlamasıdır. Denetimli serbestlik,
ceza hukuku alanında hapsin cezaevi dışında infazına imkân veren bir kurumdur ve Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un (CGTİK) 105/A maddesinde düzenlenmiştir. Bu düzenleme sık sık değişmektedir. 14.04.2020 tarihli 7242 sayılı kanun, cezaevlerindeki doluluğu azaltmak amacıyla cezaevinde geçirilecek süreleri önemli ölçüde kısaltmış ve kamuoyunda “infaz paketi” olarak anılmıştır. Daha sonra Aralık 2025’te yayımlanan 11. Yargı Paketi ile bazı suçlar için yeni imkânlar getirilmiştir.
Denetimli Serbestlik Şartları Nelerdir?
CGTİK’nın 105/A maddesine göre denetimli serbestlik için genel şartlar şunlardır: hükümlünün açık cezaevinde veya çocuk eğitimevinde bulunması, koşullu salıverilmesine 1 yıl veya daha az süre kalmış olması ve bu yönde talepte bulunması. 7242 sayılı kanunla CGTİK’ya eklenen Geçici 6. madde ise bu şartlarda önemli değişiklikler yapmıştır ve burada 30.03.2020 tarihi belirleyicidir. 30.03.2020’den önce işlenen suçlarda; a) kasten öldürme suçları (madde 81, 82 ve 83), b) üstsoya, altsoya, eşe, kardeşe veya kendini savunamayacak durumdaki kişiye karşı işlenen kasten yaralama ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama, c) neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (madde 87, fıkra iki, bent d), d)
işkence (madde 94 ve 95) ve eziyet (madde 96), e) cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar (madde 102, 103, 104 ve 105), f) özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar (madde 132, 133, 134, 135, 136, 137 ve 138), g) uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (madde 188), h) TCK İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümdeki suçlar ile 12/4/1991 tarihli, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar dışında, koşullu salıverilmeye kalan sürenin 1 yıl olarak aranan şartı 3 yıla çıkarılmıştır. Bu sayede istisna suçlar dışında kalan ve şartları taşıyan, 6 yıl veya daha az hapis cezası almış bir hükümlü, kapalı cezaevinde kısa bir süre kaldıktan sonra denetimli serbestlikle tahliye olabilir. Aynı hesapla, cezaevinde kalınacak süre 7 yıllık cezada 6 ay, 8 yıllık cezada 1 yıl, 9 yıllık cezada 1 yıl 6 ay, 10 yıllık cezada 2 yıl, 15 yıllık cezada 4 yıl 6 ay olur. Sayılan istisna suçlarda ise süre yine 1 yıl olarak uygulanır ve açık cezaevinde veya çocuk eğitimevinde bulunma şartı aranmaya devam eder. Sıfır-altı yaş grubunda çocuğu olan kadın hükümlüler ile yetmiş yaşını bitirmiş hükümlüler için 105/A maddesinin üçüncü fıkrasındaki iki yıllık süre dört yıl olarak uygulanır.
30.03.2020’den sonra işlenen suçlarda ise 105/A maddesindeki genel şartlar geçerlidir: açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunmak, koşullu salıverilmeye bir yıl veya daha az süre kalmış olmak ve talepte bulunmak. Ayrıca şu hükümlüler, talep etmeleri hâlinde daha erken denetimli serbestlikten yararlanabilir:
- Sıfır-altı yaş grubunda çocuğu olan ve koşullu salıverilmesine iki yıl veya daha az süre kalan kadın hükümlüler,
- Ağır hastalık, engellilik veya ileri yaş nedeniyle hayatını tek başına sürdüremeyen ve koşullu salıverilmesine üç yıl veya daha az süre kalan hükümlüler.
Bütün bu kurallar birlikte uygulandığında, cezaevinde geçirilecek süre kişiden kişiye ve dosyadan dosyaya değişir. En doğru bilgi, cezanın infaz edileceği yerdeki Cumhuriyet başsavcılığının düzenlediği müddetnameden öğrenilebilir.
Cezanın İnfazının Ertelenmesi
Akıl hastalığı nedeniyle erteleme: Akıl hastalığına yakalanan hükümlünün cezasının infazı geri bırakılır ve hükümlü iyileşinceye kadar Türk Ceza Kanunu’nun 57. maddesinde belirtilen sağlık kurumunda koruma ve tedavi altına alınır. Sağlık kurumunda geçen süre cezadan sayılır.
Gebelik ve doğum nedeniyle erteleme: Hapis cezasının infazı, gebe olan ya da doğum yaptığı tarihten itibaren bir yıl altı ay geçmemiş kadınlar hakkında geri bırakılır. Çocuk ölür veya anneden başka birine verilirse, doğumdan itibaren iki ay geçtikten sonra cezanın infazına başlanır.
Hükümlünün isteği üzerine erteleme: Kasten işlenen suçlarda üç yıl, taksirle işlenen suçlarda beş yıl veya daha kısa hapis cezalarının infazı, çağrı üzerine gelen hükümlünün talebiyle Cumhuriyet başsavcılığınca ertelenebilir.
Adli Para Cezalarının İnfazı
Adli para cezası, mahkemenin belirlediği miktarın devlet hazinesine ödenmesidir. Hükümlü, kendisine tebliğ edilen ödeme emrindeki süre içinde cezayı ödemezse ödenmeyen kısım hapse çevrilir ve hükümlünün kamuya yararlı bir işte çalıştırılmasına karar verilir; bu durumda iki saat çalışma bir gün sayılır.
Tekerrür hâlinde infaz: Suçta tekerrür bulunan hükümlüler için cezaevinde kalınacak süreler daha uzundur. Tekerrür hâlinde işlenen suçtan mahkûm olanlar; a) ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının otuzdokuz yılını, b) müebbet hapis cezasının otuzüç yılını, c) birden fazla süreli hapis cezasında en fazla otuziki yılını, d) süreli hapis cezasının üçte ikisini infaz kurumunda iyi hâlli olarak geçirirse koşullu salıverilebilir. İkinci kez tekerrür hükümleri uygulanan hükümlü koşullu salıverilmeden yararlanamaz. Tekerrür nedeniyle belirlenen denetim süresinde koşullu salıverilmeye ilişkin hükümler uygulanır.
3 Yıl Ceza Alan Ne Kadar Yatar?
Verilen bir cezanın ne kadarının cezaevinde geçirileceği infaz hukukunun konusudur. İnfaz hukuku, mahkemelerce verilen
kesinleşmiş ceza ve güvenlik tedbirlerinin yerine getirilmesini düzenler; kelime anlamı da zaten
‘yerine getirme’dir. İnfazın başlayabilmesi için önce kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmü bulunmalıdır. İnfaz hukuku yalnızca cezalandırmayı değil, hükümlünün ıslahını ve topluma kazandırılmasını da amaçlar. Yatar hesabında ilk bakılacak nokta
suçun ne zaman işlendiğidir. Hüküm 2020’den sonra verilmiş olsa bile hesap, suç tarihine göre yapılır. 30.03.2020’den önce işlenen ve istisna kapsamında olmayan suçlarda 6 yıl veya daha az ceza alan kişilerin cezaevinde geçireceği süre çok kısadır; bu kişiler kapalı cezaevinde kısa bir süre kaldıktan sonra,
ŞARTLARI VARSA denetimli serbestlikten yararlanarak tahliye olabilir. Çünkü bu suçlarda denetimli serbestlik süresi 3 yıl olarak uygulanır. Bu imkân
İSTİSNA SUÇLARDA (kasten öldürme, işkence, cinsel saldırı vb.) uygulanmaz. Aşağıdaki örnekler 31.07.2023’ten sonra işlenen suçlar içindir; 30.03.2020 ile 31.07.2023 arasında işlenen suçlarda 11. Yargı Paketi’nin getirdiği erken denetimli serbestlik imkânı ayrıca değerlendirilmelidir. İstisna suçlarda koşullu salıverilme oranı 2/3’tür; buna göre 3 yıllık cezanın yatarı 2 yıl olur. Kişi bunun 1 yılını cezaevinde geçirdikten sonra kalan 1 yıl için denetimli serbestlikten yararlanabilir (bazı istisna suçlarda denetimli serbestlik hiç uygulanmayabilir). Adi suçlarda koşullu salıverilme oranı ½’dir; 3 yıllık cezanın yatarı 1 yıl 6 ay olur. Kişi 6 ayı cezaevinde geçirdikten sonra kalan 1 yıl için denetimli serbestlikten yararlanabilir.
3 Yıl 4 Ay Ceza Alan Ne Kadar Yatar?
30.03.2020 öncesi işlenen adi suçlar için yukarıdaki açıklama aynen geçerlidir, çünkü ceza 6 yıldan azdır. 31.07.2023 sonrası işlenen istisna suçlarda 3 yıl 4 ay cezanın 2/3’ü olan 2 yıl 2 ay 20 gün yatar süresidir. Bu süre 1 yıldan uzun olduğu için kişi önce 1 yıl 2 ay 20 gün cezaevinde kalır, ardından denetimli serbestliğe geçebilir. Adi suçlarda ise ½ oranı uygulanır ve yatar 1 yıl 8 ay olur. Kişi 8 ayı cezaevinde geçirdikten sonra son 1 yıl için denetimli serbestlikten yararlanabilir.
4 Yıl Ceza Alan Ne Kadar Yatar?
31.07.2023 sonrası işlenen istisna suçlarda 4 yıllık cezanın 2/3’ü olan 2 yıl 8 ay yatar süresidir. Kişi 1 yıl 8 ayı cezaevinde geçirdikten sonra son 1 yıl için denetimli serbestlikten yararlanabilir. Adi suçlarda ½ oranıyla yatar 2 yıl olur; kişi 1 yılı cezaevinde geçirdikten sonra son 1 yıl için denetimli serbestliğe geçebilir.
5 Yıl Ceza Alan Ne Kadar Yatar? (31.07.2023 Sonrası Suçlar)
31.07.2023 sonrası işlenen istisna suçlarda 5 yıllık cezanın 2/3’ü olan 3 yıl 4 ay yatar süresidir. Kişi 2 yıl 4 ayı cezaevinde geçirdikten sonra son 1 yıl için denetimli serbestlikten yararlanabilir. Adi suçlarda ½ oranıyla yatar 2 yıl 6 ay olur; kişi 1 yıl 6 ayı cezaevinde geçirdikten sonra son 1 yıl için denetimli serbestliğe geçebilir.
Not: Aşağıdaki kısa cevaplardaki süreler, aksi belirtilmedikçe 30.03.2020’den önce işlenen, istisna kapsamında olmayan ve tekerrür bulunmayan suçlar için hesaplanmıştır. Suç tarihi daha sonraysa veya suç istisna kapsamındaysa sonuç değişir.
5 Yıl Ceza Alan Ne Kadar Yatar? (30.03.2020 Öncesi Suçlar)
30.03.2020’den önce işlenen ve istisna kapsamında olmayan suçlarda, şartları taşıyan ve 6 yıl veya daha az hapis cezası alan hükümlü kapalı cezaevinde kısa bir süre kaldıktan sonra denetimli serbestlikle tahliye olabilir. 30.03.2020’den sonra işlenen suçlarda hesap farklıdır.
8 Yıl 4 Ay Ceza Alan Ne Kadar Yatar
8 yıl 4 aylık cezada yatar süresi toplam 1 yıl 2 aydır; bunun 1 ayı kapalı, 1 yıl 1 ayı açık cezaevinde geçirilir.
1 Yıl 8 Ay Cezanın Yatarı Ne Kadar?
1 yıl 8 aylık cezada cezaevinde kalınacak süre pratikte bulunmaz ya da çok kısa olur. 30.03.2020’den önce işlenen ve istisna kapsamında olmayan suçlarda, şartları taşıyan ve 6 yıl veya daha az ceza alan hükümlü kapalı cezaevinde kısa bir süre kaldıktan sonra denetimli serbestlikle tahliye olabilir. 30.03.2020’den sonra işlenen suçlarda hesap farklıdır.
12 Yıl Ceza Alan Ne Kadar Yatar?
12 yıl ceza alan kişi açık ve kapalı cezaevlerinde toplam 3 yıl kalır.
2 Yıl 7 Ay Ceza Alan Ne Kadar Yatar
2 yıl 7 aylık cezada cezaevinde kalınacak süre pratikte bulunmaz ya da çok kısa olur. 30.03.2020’den önce işlenen ve istisna kapsamında olmayan suçlarda, şartları taşıyan ve 6 yıl veya daha az ceza alan hükümlü kapalı cezaevinde kısa bir süre kaldıktan sonra denetimli serbestlikle tahliye olabilir. 30.03.2020’den sonra işlenen suçlarda hesap farklıdır.
2 Yıl 1 Ay Ceza Aldım Ne Kadar Yatarım
2 yıl 1 aylık cezada cezaevinde kalınacak süre pratikte bulunmaz ya da çok kısa olur. 30.03.2020’den önce işlenen ve istisna kapsamında olmayan suçlarda, şartları taşıyan ve 6 yıl veya daha az ceza alan hükümlü kapalı cezaevinde kısa bir süre kaldıktan sonra denetimli serbestlikle tahliye olabilir. 30.03.2020’den sonra işlenen suçlarda hesap farklıdır.
4 Yıl 2 Ay Ceza Aldım Ne Kadar Yatarım
4 yıl 2 aylık cezada cezaevinde kalınacak süre pratikte bulunmaz ya da çok kısa olur. 30.03.2020’den önce işlenen ve istisna kapsamında olmayan suçlarda, şartları taşıyan ve 6 yıl veya daha az ceza alan hükümlü kapalı cezaevinde kısa bir süre kaldıktan sonra denetimli serbestlikle tahliye olabilir. 30.03.2020’den sonra işlenen suçlarda hesap farklıdır.
2 Yıl 6 Ay Ceza Alan Ne Kadar Yatar
2 yıl 6 aylık cezada cezaevinde kalınacak süre pratikte bulunmaz ya da çok kısa olur. 30.03.2020’den önce işlenen ve istisna kapsamında olmayan suçlarda, şartları taşıyan ve 6 yıl veya daha az ceza alan hükümlü kapalı cezaevinde kısa bir süre kaldıktan sonra denetimli serbestlikle tahliye olabilir. 30.03.2020’den sonra işlenen suçlarda hesap farklıdır.
25 Yıl Ceza Alan Ne Kadar Yatar
25 yıllık cezanın yatarı 9 yıl 6 aydır; bu süre açık ve kapalı cezaevlerinde geçirilir.
Kesinleşen Cezanın Ne Kadarı Yatılır
30.03.2020’den sonra işlenen adi suçlarda koşullu salıverilme oranı kural olarak ½’dir ve koşullu salıverilmeye 1 yıl veya daha az süre kaldığında denetimli serbestlik uygulanabilir. 30.03.2020’den önce işlenen suçlarda bu süre 3 yıldır. İstisna suçlarda oranlar farklıdır. 31.07.2023 ve öncesinde işlenen suçlar için 11. Yargı Paketi ek imkânlar getirmiştir.
