Gülsün Hukuk ve Danışmanlık | Ankara Avukat Ahmet Gülsün

Bloglar

Hukuk ve Danışmanlık alanlarındaki Bloglar, Yazılar ve Makaleler.
İcra Hukuk, İş Hukuku, Sigorta Hukuku, Tazminat Hukuku ve İdare Hukuku

Askeri Rütbeler, TSK Asker rütbeleri (Subay, Astsubay, Teğman, Albay)

Askeri rütbeler, tsk asker rütbeleri (subay, astsubay, teğmen, albay) hakkındaki blog yazısı için başlık görseli

Askeri Rütbeler, TSK Asker Rütbeleri makalemizdesiniz. Türk Kara Kuvvetleri, Türk Deniz Kuvvetleri ve Türk Hava Kuvvetleri Türk Silahlı Kuvvetleri’nin bileşenleridir ve 2024 itibarıyla sayı bakımından dünyanın en güçlü sekizinci ordusu, NATO’nun ise en güçlü üçüncü ordusudur. Türk Silahlı Kuvvetleri’nin son şeklini Mareşal Mustafa Kemal Atatürk vermiştir. Osmanlı İmparatorluğu’nun Birinci Dünya Savaşı’nda yenilmesinin ardından, İtilaf Devletleri Türk ordularını dağıtmış ve Anadolu’yu işgal etmeye başlamıştır. Türk milleti, bu duruma karşı Kuvâ-yi Milliye adı altında düzensiz ve bölgesel direnişe başlamıştır.

Mustafa Kemal Paşa, Samsun’a çıkarak Türk Kurtuluş Savaşı’nı başlatmış ve öncelikle düzensiz Kuvâ-yi Milliye birliklerini düzenli ordu çatısı altında toplamaya çalışmıştır. Türk ordusunun modern temelleri bu dönemde atılmış, Kuvâ-yi Milliye birliklerine subaylar atanmış ve düzenli bir ordu oluşturulmuştur. Türk ordusunun düzenli hale getirilmesinin ilk meyvesi, Garp Cephesi Kumandanı Miralay İsmet (İnönü) Bey’in liderliğinde gerçekleştirilen I. İnönü Muharebesi’dir. Cumhuriyet’in ilanından sonra da Mustafa Kemal Atatürk liderliğinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin modernizasyon süreci hızla devam etmiştir. Bu yazıda, Türk Silahlı Kuvvetleri uhdesinde yer alan rütbeler incelenecektir.

TSK GENERAL RÜTBELERİ

  • Mareşal: Türk Kara Kuvvetleri ve Türk Hava Kuvvetleri’nde en yüksek askerî rütbedir; Türk Deniz Kuvvetleri’nde ise büyükamiral karşılığıdır. Diğer rütbelerden farklı olarak, kıdem ve bekleme ile kazanılamaz. Unvan, savaş sırasında üstün yararlılık gösteren, en az orgeneral veya oramiral rütbesine sahip subaylara, Meclis tarafından yasal düzenlemelere dayanılarak verilir. Nato kodu OF-10’dur
  • Orgeneral: Kara ve Hava Kuvvetleri’nde kıta görevi olan ordu komutanlığını temsil eder ve korgeneral ile mareşal arasındaki askerî rütbedir. Nato kodu OF-9 olan rütbenin, Deniz kuvvetlerindeki karşılığı da oramiraldir
  • Korgeneral: birçok ülkenin kara ve hava kuvvetlerinde kolordu komutanlığını ifade eder ve tümgeneral ile orgeneral arasındaki askerî rütbedir. Nato kodu OF-8 olan rütbenin, Deniz kuvvetlerindeki karşılığı da koramiraldir
  • Tümgeneral: birçok ülkenin kara ve hava kuvvetlerinde tümen komutanlığı görevini üstlenir ve tuğgeneral ile korgeneral arasındaki askerî rütbedir. Nato kodu OF-7 olan rütbenin, Deniz kuvvetlerindeki karşılığı da tümamiraldir
  • Tuğgeneral: birçok ülkenin kara ve hava kuvvetlerinde tugay komutanlığını temsil eder ve albay ile tümgeneral arasındaki askerî rütbedir. Nato kodu OF-6 olan rütbenin, Deniz kuvvetlerindeki karşılığı da tuğamiraldir.

İLGİLİ MAKALE: Astsubaylıktan Subaylığa Geçiş Nasıl Olur, Zor mu?

TSK SUBAY RÜTBELERİ

  • Yüzbaşı: bölük komutanlığı görevini yürüten bir subay rütbesidir ve Üsteğmen ile Binbaşı arasındadır. Türk Silahlı Kuvvetleri ve Jandarma Genel Komutanlığı’nda genellikle 6 yıl görev yaparlar. İlk 3 yıl Yüzbaşı, son 3 yıl ise “Kıdemli Yüzbaşı” olarak adlandırılır. Kıdemli Yüzbaşının Osmanlı ve Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yıllarındaki karşılığı Kolağası’dır
  • Üsteğmen: takım komutanlığı görevini üstlenen bir subay rütbesidir ve Teğmen ile Yüzbaşı arasındadır. Türk Silahlı Kuvvetleri’nde görev süreleri genellikle 6 yıldır. Üç yıl hizmetin ardından, liyakatları uygun görülen ve gösterge tablosunda yükselme belirtileri gösteren Üsteğmenlere “Kıdemli Üsteğmen” unvanı verilir.
  • Teğmen: takım komutanlığı görevini üstlenen bir subay rütbesidir ve Asteğmen ile Üsteğmen arasındadır. TSK’da normal şartlarda görev süreleri üç yıl olan teğmenlerin, MSB çaıtısı altında tıp fakültesinden mezun olanları için görev süreleri bir yıldır.
  • Asteğmen: takım veya kısım komutanlığı görevini yürüten en düşük subay rütbesidir.

Türk Silahlı Kuvvetlerinde en küçük rütbeli subaylar, asteğmenlerdir. Subay sınıflandırmasında yedek subay olarak da adlandırılırlar. Takım Komutanı, Batarya Subayı, Adestim Subaylığı gibi görevlerde yer almaktadırlar.

TSK ASTSUBAY RÜTBELER

  • Astsubay Kıdemli Başçavuş: Türk Silahlı Kuvvetleri’nde en yüksek astsubay rütbesidir ve birçok askeri kuvvet tarafından kullanılmaktadır.
  • Astsubay Başçavuş: Türk Silahlı Kuvvetleri’nde Astsubay Kıdemli Üstçavuş ile Astsubay Kıdemli Başçavuş arasında bulunan bir astsubay rütbesidir. Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na bağlı muharip birliklerde, Bölük Astsubaylığı, Takım Komutanlığı, Özel takımlarda Takım astsubaylığı ve Karargahlarda idari işler astsubaylığı gibi görevleri üstlenir.
  • Astsubay Kıdemli Üstçavuş: Türk Silahlı Kuvvetleri’nde Astsubay Üstçavuş ile Astsubay Başçavuş arasında bulunan bir astsubay rütbesidir. Astsubaylığa başladıktan sonra Astsubay Çavuş (3 yıl) ve Astsubay Kıdemli Çavuş (3 yıl) rütbelerinde görev alır ve mesleğinin 6. yılında Astsubay Üstçavuş rütbesine yükselir.
  • Astsubay Üstçavuş: Türk Silahlı Kuvvetleri’nde Astsubay Kıdemli Çavuş ile Astsubay Kıdemli Üstçavuş arasında bulunan bir astsubay rütbesidir.
  • Astsubay Kıdemli Çavuş: Türk Silahlı Kuvvetleri’nde Astsubay Çavuş ile Astsubay Üstçavuş arasında bulunan bir astsubay rütbesidir.
  • Astsubay Çavuş: Türk Silahlı Kuvvetleri’nde ve İçişleri Bakanlığına bağlı Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı’nda “Astsubay” sınıfına ait bir rütbedir. Terfi etmeleri durumunda “Astsubay Kıdemli Çavuş” olurlar.
  • Yedek Astsubay: Uzman jandarma ile astsubay arasındaki veya uzman erbaş ile astsubay arasındaki askeri statüdür ve rütbesi “astsubay astçavuş” olarak belirlenmiştir.

ER VE ERBAŞ RÜTBELERİ

  • Uzman Çavuş: Ortaöğretim veya dengi bir okuldan mezun olan ve muvazzaflık hizmetini çavuş rütbesiyle tamamlayan ya da belirli kriterlere uygun olarak uzman onbaşılıktan uzman çavuşluğa geçirilen askerleri ifade eder.
  • Uzman Onbaşı: İlköğretim veya dengi bir okuldan mezun olan ve muvazzaflık hizmetini onbaşı veya er olarak tamamladıktan sonra Türk Silahlı Kuvvetleri’nin teknik ve kritik erbaş kadrolarında sözleşmeli olarak istihdam edilen personeldir.
  • Çavuş: Türk Silahlı Kuvvetleri’nde erbaşlar sınıfında bulunan ikinci yüksek rütbedir ve uzman onbaşılar ile sözleşmeli çavuşlar arasında yer alır. Rütbe; Gazneli, Karahanlı ve Selçuklu devletinde yüksek askeri görevler arasında yer almaktaydı . Siyasal ve diplomatik işlerle ilgilenirlerdi. Osmanlı ise denetim görevlerinde yer aldılar
  • OnbaşıAskerlik hizmetinden sonra gelen ilk rütbeyi temsil eder. Osmanlı askeri geleneğinden alınan ve Alman Gefreiter rütbesinden esinlenen bir rütbedir ve er ile çavuş arasındadır.

ErAskerlik hizmetinde en düşük rütbedir ve silahlı kuvvetlerdeki en temel askerî statüyü ifade eder.

ASKERİ RÜTBELER BEKLEME SÜRELERİ NE KADAR?

Astsubay Bekleme Süreleri

  • Astsubay Çavuş  :Terfiye gerekli süre 3 yıl olmaktadır.
  • Astsubay Kıdemli Çavuş :Terfiye gerekli süre 3 yıl olmaktadır.
  • Astsubay Üstçavuş :Terfiye gerekli süre 6 yıl, 3 yılı kıdemli olarak geçmelidir.
  • Astsubay Kıdemli Üstçavuş: Terfiye gerekli süre 6 yıl, 3 yılı kıdemli olarak geçmelidir.
  • Astsubay Başçavuş :Terfiye gerekli süre 6 yıl, 3 yılı kıdemli olarak geçmelidir. 
  • Astsubay Kıdemli Başçavuş: Gerekli yaş sınırına gelmiş olmak gerekir.

Subay Bekleme Süreleri

  • Asteğmen :En düşük rütbeli subaylardır
  • Teğmen :Terfiye gerekli süre 3 yıl olmaktadır.
  • Üsteğmen :Terfiye gerekli süre 6 yıl olmaktadır. 
  • Yüzbaşı  :Terfiye gerekli süre 6 yıl olmaktadır.
  • Binbaşı :Terfiye gerekli süre 5 yıl olmaktadır.
  • Yarbay :Terfiye gerekli süre 3 yıl olmaktadır.
  • Albay :Terfiye gerekli süre 6 yıl olmaktadır.

General Bekleme Süreleri

  • Tuğgeneral : En düşük rütbeli generaldir.
  • Tümgeneral :Terfiye gerekli süre 4 yıl olmaktadır.
  • Korgeneral : Terfiye gerekli süre 4 yıl olmaktadır.
  • Orgeneral :Terfiye gerekli süre 4 yıl olmaktadır.
  • Mareşal :Türkiye Büyük Millet Meclisi karar alarak üstün savaş başarısı göstermiş kişilere mareşal unvanı verir. Bu rütbe kıdemle kazanılmaz. Mareşal rütbesine örnek Mustafa Kemal Atatürk’tür.

TSK Askeri Yasaklı Rütbe Nedir?

TSK (Türk Silahlı Kuvvetleri) askeri yasaklı rütbe, Türk Silahlı Kuvvetleri’nde bir askerin geçici olarak rütbesinin geri alındığı veya dondurulduğu durumu ifade eder. Bu durum, disiplin suistimali, hukuki süreçler, askeri mahkemelerdeki kararlar veya diğer ciddi nedenlerden dolayı gerçekleşebilir. Yasaklı rütbe verildiğinde, asker o rütbeye ait hiçbir yetkiye veya avantaja sahip olamaz ve genellikle belirli bir süre boyunca askeri görevlerden uzaklaştırılır. Yasaklı rütbe, askerin kusurlu davranışlarına karşı bir disiplin önlemi olarak uygulanır ve askeri disiplini sağlamak için kullanılır. Bu durum, askerin performansının ve davranışlarının tekrar değerlendirilmesi sürecine de dahil olabilir.

En Yüksek Askeri Rütbe Hangisidir?

Türkiye Cumhuriyeti Milli Savunma Bakanlığı Kara Kuvvetleri Komutanlığı sitesinde rütbeler subay rütbeleri, astsubay rütbeleri, uzman erbaş ve erbaş rütbeleri olarak sırlanmıştır. Bu rütbeler kendi içinde de üstten asta rütbelere sahiptir. Bundan dolayı üst rütbe olan subay rütbelerine bakmamız gerekir. Subay rütbeleri üstten asta doğru şu şekildedir: mareşal, orgeneral, korgeneral, tümgeneral, tuğgeneral, albay, yarbay, binbaşı, yüzbaşı, üsteğmen, teğmen, asteğmendir. Buradan anlaşılacağı üzere en yüksek askeri rütbe mareşaldir. Türk Hava Kuvvetleri ve Türk Kara Kuvvetlerindeki en yüksek askeri rütbedir. Mareşal rütbesi Türkiye Cumhuriyetinde sadece iki kişiye verilmiştir. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’e ve Fevzi Çakmak’a verilmiştir. Atatürk’e Sakarya Meydan Muharebesinden sonra İsmet İnönü ve Fevzi Çakmak’ın teklifi ve meclisin kararıyla verilmiş, Fevzi Çakmak’a ise Başkumandanlık Meydan Muharebesinden sonra Atatürk’ün önerisi ve meclisin kararıyla verilmiştir.

Binbaşı Rütbesi Nedir?

Yarbay ve yüzbaşı arasında bulunan bir rütbedir. Askeri operasyonlarda aktif görev alırlar. Afetlerde, terör mücadelelerinde ve başka operasyonlarda görev alabilirler. Binbaşı olmak için gereken şartlar vardır, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak, belirli bir yaşta olmak çünkü binbaşı olabilmek için yaklaşık 20 yıl görevli olmak gerekir. Lisans zorunluluğu yoktur, lise ya da lisans mezunu olmak gerekir. Kişinin istenen fiziksel özelliklere sahip olması gerekir. Herhangi bir suçtan hüküm giymemiş olması gerekir ayrıca birinci derece yakınlarının da bir suç hükmü bulunmamalıdır. Kara, Deniz, Hava Kuvvetlerinde çalışan binbaşıların hepsi için askeri üniforma giymeleri gerekir. Binbaşıların apoletleri olmakla birlikte Kara Kuvvetlerinde yeşil, Deniz Kuvvetlerinde siyah, Hava Kuvvetlerinde ise koyu mavidir.

Tuğgeneral Rütbesi Nedir?

Tümgeneral ve albay arasında bulunan bir rütbedir. Bu rütbe için 28 yıl askeri rütbelerde görev almak gerekir. Lise ya da fakülte, yüksekokuldan mezun olunmalıdır. Kişi istenen fiziksel özelliklere sahip olmalıdır. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak gerekir. Yüksek Askeri Şura eğer o ay vermezse tuğgeneral olamazlar. Çalışma alanları Kara, Deniz, Hava Kuvvetleri Komutanlığıdır. Askeri üniformalarında binbaşılarda bahsettiğimiz apolet renkleri gibi Kara Kuvvetlerinde yeşil, Deniz Kuvvetlerinde siyah, Hava Kuvvetlerinde ise koyu mavidir. Görev süreleri 3 yıl olmakla beraber Yüksek Askeri Şura tarafından görev süresi uzatılabilir. Yetkileri geniştir,  ülke sınırlarını korur. Askerlerin eğitiminden de sorumludur. 

Yarbay Rütbesi Nedir?

Albay ve binbaşı arasında bulunan bir rütbedir. Kara, Deniz, Hava Kuvvetleri Komutanlığında yer alır. Görev süresi ise 3 yıldır. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmalıdır. Yarbay olmak için 22 yıllık görev süresi vardır. Lise, fakülte, meslek yüksekokulu mezunu olması gereklidir. İstenen fiziksel özelliklere sahip olmak gerekir. Kara, Deniz, Hava Kuvvetleri Komutanlığında çalışabilir ayrıca jandarma olarak, koruma merkezlerinde yahut orduda çalışabilir. Emeklilik yaşı 57’dir. 4 yıllık lisans mezunu olup uzun dönem askere giderek subay olarak görev alması da yarbay olma şartlarındandır subay olarak görev yapmayanlar yarbay olamazlar, lise mezunu olanlar ise bazı şartlarda uzun dönem askerlik sonrası subay olma imkanına sahiptir.

Etiketler:

Memur, TSK
Avukat Ahmet Gülsün

Avukat Ahmet GÜLSÜN, 2019 yılında başladığı Hukuk Fakültesi eğitimini, 2023 yılında onur öğrencisi olarak Ankara’da tamamlamıştır. Avukatlık stajını; Ankara Barosu nezdinde; iş hukuku, icra hukuku,  sigorta hukuku, idare hukuku ve tazminat hukuku alanlarına yoğunlaşmış bir şekilde çeşitli avukatlık bürolarında staj yaparak tamamlamıştır. Avukat Ahmet GÜLSÜN Ankara’da bulunan Gülsün Hukuk Bürosu’nda avukatlık faaliyeti göstermektedir.

Paylaşmak İçin

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bu blogları da beğenebilirsiniz