Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezası 2025 (Araba, Motor) Ehliyet Yetersizliği içeriğimizde , Ehliyetsiz araç kullanma cezası, 18 yaş altı ehliyetsiz araç kullanma cezası, Ehliyetsiz araç kullanma cezası iptali, Ehliyetsiz araç kullanma cezası taksitlendirme nasıl yapılır konuları hakkında olacaktır.
Sayfa İçerikleri
Toggle2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Sürücü belgesi alma zorunluluğu” başlıklı 36’ ncı maddesi uyarınca motorlu araçların karayollarında kullanılması ancak sürücü belgesi, yani ehliyetin varlığı ile mümkündür. İlgili madde hükmü şu şekildedir:
“Motorlu araçların, sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler tarafından karayollarında sürülmesi ve sürülmesine izin verilmesi yasaktır. Araçlar, Yönetmelikte sınıfları belirtilen sürücü belgelerine sahip sürücüler ile çok taraflı anlaşmalara göre sürücü belgesi bulunan veya geçerli uluslararası sürücü belgesi olan kişilerce sürülebilir.
Buna göre;
Mahkemelerce veya Cumhuriyet savcılıklarınca ya da bu Kanunda belirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alınanların,
2) Sürücü belgesi iptal edilenlerin,
araç kullanarak trafiğe çıktıklarının tespiti hâlinde, bu kişilere … Türk Lirası idari para cezası verilir. Ayrıca, aracın sürücü belgesiz kişilerce sürülmesine izin veren araç sahibine de tescil plakası üzerinden aynı miktarda idari para cezası verilir.”
İlgili maddede görüldüğü üzere sürücü belgesi olmayan, geri alınan ya da iptal edilen kişilerin bu hâlde araç kullanmaları hâlinde haklarında idari para cezası uygulanacaktır. Bu para cezasının miktarı ihlâlin niteliğinde göre değişmekte ve her yıl güncellenmektedir. Her ihlâl için ayrı ayrı olmak üzere bu para cezalarının miktarının ne kadar olduğu aşağıda ayrıca açıklanacaktır.
İlgili Makale: Trafik Cezası Sorgulama
İlgili: Alkollü Araç Kullanma Cezası
| Ceza Sebebi | 2024 Yılı Ceza Tutarı | 2025 Yılı Ceza Tutarı |
| Ehliyetsiz araç kullanmak | 12.977 TL | 18.706 TL |
| Ehliyetsiz kişiye araç vermek | 12.977 TL | 18.706 TL |
| Ehliyeti; mahkeme veya savcılık tarafından yahut başka şekilde geçici olarak veya tedbiren alınan kişinin araç kullanması | 12.977 TL | 18.706 TL |
| Ehliyeti geçici olarak veya tedbiren alınan kişiye araç kullandırmak (araç sahibi için tescil plakası üzerinden) | 12.977 TL | 18.706 TL |
| Sürücü belgesi iptal edilen kişinin araç kullanması | 12.977 TL | 18.706 TL |
| Sürücü belgesi iptal edilen kişiye araç sağlamak (araç sahibi için tescil plakası üzerinden) | 12.977 TL | 18.706 TL |
| Ehliyet sahibinin ehliyetinde yer almayan bir araç sınıfından araç sürmesi (örneğin motor ehliyeti olanın otomobil kullanması) | 6.439 TL | 9.267 TL |
| Ehliyetinin kapsamı dışında kalan bir aracı o kişiye sağlamak (araç sahibi için tescil plakası üzerinden) | 6.439 TL | 9.267 TL |
| Geçerlilik süresi dolan ehliyeti kullanarak araç kullanma, yurt dışından ehliyet alıp Türkiye şartlarına aykırı kullanma | 2.609 TL | 3.755 TL |
| Sürücü sertifikasını sınıfına uygun sürücü belgesine dönüştürmeden kullanmak | 6.439 TL | 9.267 TL |
| Sürücü sertifikasını sürücü belgesine dönüştürmeyen kişiye araç kullandırmak | 6.439 TL | 9.267 TL |
| Sürücü sertifikasının süresi dolmuşsa | 12.977 TL | 18.706 TL |
| Ehliyeti unutup yanına almadan araç kullanmak | 1.506 TL | 2.167 TL |
Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin (KTY) 81’inci maddesi uyarınca sürücü belgelerinin düzenlenmesi, kişiselleştirilmesi, basımı ve ilgililerine teslimi Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yerine getirilir. Sürücü belgelerinin ilgililere teslimi, bu kurum tarafından belirlenen kamu kurum veya kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişilerine de yaptırılabilir. Ancak bunun için motorlu taşıt sürücü sertifikasının alınması gerekir.
Sürücü belgeleri sürücünün yaşına ve kullanılacak aracın cinsine göre sınıf sınıf düzenlenmiştir. Hangi araçların hangi sınıf sürücü belgeleri ile kullanılabileceği Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin “Sürücü Belgelerinin Sınıfları” başlıklı 75’ inci maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre belli bir sınıf sürücü belgesine sahip olan kişiler kural olarak başka sınıflara ait araçları kullanamayacaklardır. O araçları kullanabilmeleri, ilgili sınıfa ait sürücü belgelerini almalarına bağlıdır. Aksi takdirde bu kişiler hakkında idari para cezası uygulanır (KTK md. 39/2) Bununla birlikte bazı sınıflar, diğer sınıflara ait araçları kullanma hak ve yetkisine de sahiptirler. Örneğin C sınıfı sürücü belgesi ile M, B, B1, C1 ve F sınıfına dahil araçlar kullanılabilir. Bu husus, aynı yönetmeliğin “Araçların Sürülmesinde Yetki Durumu” başlıklı 85’ inci maddesinde düzenlenmiştir.
Bununla birlikte kimi durumlar da vardır ki bu durumlar gerçekleştiği takdirde sürücü belgeleri trafik görevlilerince geri alınabilir. Bu haller ile şartları Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 90. Maddesinde düzenlenmiştir.
Öte yandan alkol, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin tesiri altında araç sürmek de yasak olup, bu yasağa uymayanların ehliyetleri para cezasına ek olarak, yasada belirtilen süreler kadar geri alınır (KTK 48/5; KTY 97). Bu süreler:
Alkollü olarak araç kullanma nedeniyle sürücü belgesi geri alınan kişiye, son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde;
Sürücü belgesi geri alınır.
Sürücü belgelerinin herhangi bir nedenle geçici olarak geri alınmış olması hâlinde belirtilen süreler, geçici alma süresinin bitiminde başlayacaktır.
Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücülerin ehliyeti 5 yıl süre ile geri alınır (KTK 48/8)
Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılıp kullanılmadığı ya da alkolün kandaki miktarını tespit amacıyla, kollukça teknik cihazlar kullanılmasını kabul etmeyen sürücülerin ehliyeti de 2 yıl süre ile geri alınır (KTK m. 48/9).
İlgili: Araç Değer Kaybı Şartları
Ayrıca ifade etmek gerekir ki sürücü belgesi almak için sürücülerin belli sağlık şartlarına sahip olması ve bu şartları muhafaza etmeleri gereklidir. Bu sağlık şartları “Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine Dair Yönetmelik” kapsamında düzenlenmiştir. Bu şartları kaybetmiş olan kişilerin de ehliyeti geri alınır ve bu süre zarfında araç kullanmaları aynı şekilde yasaktır.
Bunun yanında kırmızı ışık ihlali, hız sınırının aşılması gibi ihlâllerin belli sayılarda tekrarlanması ya da ceza puanının dolması hâllerinde de sürücü belgesi yasada belirtilen süre kadar geri alınır.
Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 76’ ncı maddesine göre M, A1 ve B1 sınıfı sürücü belgelerini alabilmek için 16 yaşını bitirmiş olmak yeterlidir. Bunun dışındaki sınıf sürücü belgeleri için en az 18 yaşını bitirmiş olmak (bazı sınıflar için daha yüksek yaş şartı aranır) şarttır.
Öncelikle ifade etmek gerekir ki 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 11’inci maddesi uyarınca fiili işlediği sırada 15 (onbeş) yaşını doldurmamış çocuk hakkında herhangi bir idarî para cezası uygulanamaz Bu çocuklar –yasal olarak ehliyet de alamayacaklarından- araç kullandıran araç sahipleri para cezasının muhatabı olacaklardır.
Eğer 16 yaşını bitirmişlerse M, A1 ve B1 sınıfı sürücü belgesi alma hakları mevcuttur.
Fakat gerek bu ehliyetleri almadan ve gerekse diğer sınıflara dahil araçları ehliyetsiz olarak kullandığı tespit edilen kişiler hakkında 18706 TL idari para cezası uygulanacaktır.
Ehliyetsiz araç kullanan sürücüler hakkında uygulanan para cezasına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç 15 (onbeş) gün içinde, sulh ceza mahkemesine itiraz başvurusunda bulunulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir.
Başvuru, bizzat, kanunî temsilci veya avukat tarafından sulh ceza mahkemesine verilecek bir dilekçe ile yapılır. Başvuru dilekçesi, iki nüsha olarak verilir.
Başvuru dilekçesinde trafik cezasına ilişkin bilgiler, bu karara karşı ileri sürülen deliller açık bir şekilde gösterilir. (5326 s. K.K, m. 27)
İlgili: Araç Değer Kaybı Hesaplama Formülü Trafik Sigortası Genel Şartlarında Yapılan Değişiklikle Değişti
Kişinin ekonomik durumunun müsait olmaması halinde, trafik para cezasının, ilk taksitinin peşin ödenmesi koşuluyla, bir yıl içinde ve dört eşit taksit halinde ödenmesine karar verilebilir. Taksitlerin zamanında ve tam olarak ödenmemesi halinde, idarî para cezasının kalan kısmının tamamı tahsil edilir (5326 s. K.K, m. 17/3)
5326 sayılı Kabahatler Kanunu’na göre aynı kabahatin birden fazla işlenmesi halinde her bir kabahatle ilgili olarak ayrı ayrı idarî para cezası verilir. Kesintisiz fiille işlenebilen kabahatlerde, bu nedenle idarî yaptırım kararı verilinceye kadar fiil tek sayılır. (5326 s. K.K, m. 15/2)
……NÖBETÇİ SULH CEZA HAKİMLİĞİ’NE
İTİRAZ EDEN : (İsim ve TC numarası yazılmalıdır.)
ADRES :
VEKİLİ :
ADRES :
DAVALI İDARE :
İTİRAZ KONUSU KARAR:
İŞLEM TARİHİ : …/…/…
KONU : Sürücü belgesinin …. süreyle geri alınması ve … TL para cezası kesilmesine ilişkin yaptırımın itirazen iptali istemidir.
AÇIKLAMALAR :
…/…/… tarihinde saat …:…’da …………. gerekçesiyle müvekkil hakkında …… TL idari para cezası uygulanmış ve ayrıca sürücü belgesinin …… süreyle geri alınmasına karar verilmiştir. Bu karar usul ve yasaya aykırıdır, şöyle ki:
1-
2-
3-
HUKUKİ NEDENLER : 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu (madde …), Karayolları Trafik Yönetmeliği (madde…)
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda belirttiğimiz sebeplerle idare tarafından müvekkil hakkında tesis edilmiş olan …/…/… tarihli …. TL idari para cezası ve sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin işlemin iptal edilmesini, ayrıca yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı idareye yükletilmesi bilvekale arz ve talep olunur. …/…/…
İtirazda Bulunan Vekili
EKLER :
1-)
2-)
3-)
Ehliyet belgesiyle ilgili ehliyetsiz araç kullanımı, ehliyet belgesi olan kişinin araç kullanımı esnasında ehliyetinin yanında olmaması ve ehliyet yetersizliği cezaları vardır. Ehliyet yetersizliği kişinin ehliyeti olduğu halde sürmüş olduğu araç sınıfı için ehliyet belgesinin olmamasıdır. Her araca göre verilecek ehliyet belgesi farklıdır.
Bundan dolayı hangi sınıf ehliyet belgesi alındıysa o sınıfa dahil edilmiş olan araçların kullanılması gerekir. Aksi halde ehliyet yetersizliği halinden bahsederiz ve cezası vardır. Bu durumda idari para cezası verilir eğer kişi bu cezayı 30 gün içinde öderse ¼ oranında indirim uygulanır. Ehliyet yetersizliği idari para cezası 6.440 TL’dir. Eğer 30 gün içinde ödenirse ¼ oranında indirim olacağından 4830 TL ödenmesi gerekecektir.
Ehliyetsiz araç kullanan kişi ehliyetsiz araç kullanımını tekrar edebilir. Burada şöyle bir soru sorabiliriz bunu tekrar ederse uygulanacak cezada da değişiklik olacak mıdır? Ehliyetsiz araç kullanan kişinin ehliyetsiz araç kullanıyor olmasının yanı sıra 3. kez ehliyetsiz araç kullandığını görüyoruz. Öncelikle ehliyetsiz araç kullanmasının cezasına bakalım.
Ehliyetsiz ceza kullanmanın cezası 18.706 TL’dir. 3. kez kullanırsa da suçun tekrarı halinde hangi cezanın uygulandığını görmek için Kabahatler Kanunu’ndan yararlanmamız gerekir. Kabahatler Kanunu madde 15/2’ye göre aynı kabahatin birden fazla işlenmesi halinde her bir kabahatle ilgili olarak ayrı ayrı idarî para cezası verilir. Yani kişi her ehliyetsiz araç kullanımı için ayrı ayrı 18.706 TL ödeyecektir.
Son zamanlarda tarafımıza sıkça sorulan sorulardan biri ehliyeti yanında bulundurmama cezasının ne olduğudur? Ehliyeti yanında bulundurmama halinde kişinin ehliyet belgesi vardır fakat araç kullanımı sırasında belge yanında değildir. Karayolları Trafik Kanunu ise kanuni dayanağımızı oluşturur. Karayolları Trafik Kanunu madde 44-b’ye göre araç kullanırken sürücü belgelerini yanlarında bulundurmak ve yetkililerin her isteyişinde belgeleri göstermeleri zorunluluğu vardır. Ehliyetini yanında bulundurmadığı için kişinin ödemesi gereken idari para cezası 2167 TL’dir.
Karayolları Trafik Kanunu madde 36/3-a’da şöyle der aracın sürücü belgesiz kişilerce sürülmesine izin veren araç sahibine de tescil plakası üzerinden aynı miktarda idari para cezası verilir. Bahsedilen aynı miktar sürücü belgesi olmayanlar, mahkemelerce veya Cumhuriyet savcılıklarınca ya da bu kanunda belirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alınanlar, sürücü belgesi iptal edilenlerdir dolayısıyla onlara verilen idari para cezasıyla 36/3-a’da belirtilen kişilere uygulanacak idari para cezası aynı olacağından idari para cezası miktarı 18.706 olacaktır. Yani ehliyetsiz araç kullanan kişiye ehliyetsiz araç kullandığı için idari para cezası uygulanacak aynı zamanda ona izin veren araç sahibine de aynı idari para cezası uygulanacaktır.
Ehliyetsiz araç kullanma cezası 2025 yılında gelen zamlarla 18.706 TL olmuştur. Detaylar yazımızın devamındaki gibidir.
Başvuru, bizzat, kanunî temsilci veya avukat tarafından sulh ceza mahkemesine verilecek bir dilekçe ile yapılır. Başvuru dilekçesi, iki nüsha olarak verilir.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu’na göre aynı kabahatin birden fazla işlenmesi halinde her bir kabahatle ilgili olarak ayrı ayrı idarî para cezası verilir.
Avukat Ahmet GÜLSÜN, 2019 yılında başladığı Hukuk Fakültesi eğitimini, 2023 yılında onur öğrencisi olarak Ankara’da tamamlamıştır. Avukatlık stajını; Ankara Barosu nezdinde; iş hukuku, icra hukuku, sigorta hukuku, idare hukuku ve tazminat hukuku alanlarına yoğunlaşmış bir şekilde çeşitli avukatlık bürolarında staj yaparak tamamlamıştır. Avukat Ahmet GÜLSÜN Ankara’da bulunan Gülsün Hukuk Bürosu’nda avukatlık faaliyeti göstermektedir.
Ankara Avukat Ahmet GÜLSÜN, Halihazırda kurucusu olduğu Gülsün Hukuk Bürosu’nda avukatlık faaliyetlerini sürdüren Ahmet GÜLSÜN; özellikle sigorta uyuşmazlıkları, ceza davaları, tazminat davaları, şirket danışmanlıkları ve idari davalar konusunda müvekkillerine profesyonel ve çözüm odaklı hukuki danışmanlık sunmaktadır. Avukatlık stajını; Ankara Barosu nezdinde; ceza hukuku, iş hukuku, sigorta hukuku, idare hukuku ve tazminat hukuku alanlarına yoğunlaşmış bir şekilde çeşitli avukatlık bürolarında staj yaparak Ankara'da tamamlamıştır. Avukat Ahmet GÜLSÜN, Ankara’da bulunan Gülsün Hukuk Bürosu’nda avukatlık faaliyeti göstermektedir